Francesco Petrarca

Paź 18, 2011

25Najwybitniejszy włoski twórca renesansowy. Zasłynął z utworów w języku narodowym, pisał również w łacinie. Zasłynął ze ”Zbioru Pieśni” (wszystkie utwory w języku włoskim- pieśni, ballady, około 500 sonetów). Pisał sonety. Uważany jest za twórcę sonetów. Petrarca połączył sonet z tematyką miłosną. Występowały sonety włoskie, francuskie i angielskie. W dwóch ostatnich mogły występować dwuwersy. Różniły się pne budową. Do literatury polskiej sonety wprowadził Sep- Szarzyński i Morsztyn. Petrarca stworzył cykl sonetów ”Sonety do Laury”. Wszystkie napisane są do tej samej adresatki- Laury. Petrarca pisał je przez całe życie. Laurę pisarz spotkał w kościele, zakochał się w niej, lecz ona była mężatką. Miłość niemożliwa, Laura nim pogardzała, trzymała go na dystans. Sonety te można podzielić na dwie części: pisane za życia Laury i po jej śmierci. Te pierwsze są napisane w duchu optymistycznym. Ukazują wyidealizowaną kobietę o której się marzy, ale nie można jej zdobyć. Sonety, które były pisane po śmierci Laury ukazują kobietę prawdziwą, żywa. Ukazują odbicie śmierci. Laura stała się symbolem literackim, synonim idealnej kobiety. Nowela sokół pochodzi z dekameronu, który był opowiadany przez dziesięć dni i dziesięć osób. Według legendy powstała w roku 1348 we Florencji gdzie panowała zaraza na którą dużo osób umierało. Siedem kobiet poszło do Kościoła modlić się. Uznały, że muszą opuścić miasto, wzięły ze sobą mężczyzn. Czas uprzyjemniali sobie opowiadając nowele. Nowela to utwór epicki, posiadający narratora, pisana prozą, jednowątkowy utwór. ”Sokół” rozpoczyna się, gdy kończy mówić królowa. Początkowo narrator jest jednoosobowy. Jednak gdy królowa zaczyna mówić narrator staje się trzecio osobowy, który zna zakończenie, jest wszechobecny. Jest to przykład kompozycji ramowej, czyli układ dwu stopniowy świata przedstawionego. Na pierwszym stopniu jest sytuacja fabularna o której mówi królowa i w obrębie której rozwija się inna fabuła. Uczestnik pierwszej sytuacji występuje jako narrator w drugiej. Na podstawie tej noweli powstała ”teoria Sokoła”, czyli w klasycznie skomponowanej noweli występuje jeden motyw, wokół, którego skoncentrowane są wszystkie wydarzenia, które nabierają znaczenia symbolicznego.

Tagi: , , , , , , ,

Dziesięciolecie i Tuwim

Paź 15, 2011

43Wiersz ten został wydany w zbiorze „Rzecz czarnoleska” w 1929 roku. Możemy domyślać się, więc, że poeta miał na myśli pierwsze dziesięciolecie istnienia Rzeczypospolitej. Tuwim dokonuje rozrachunku z epoką Młodej Polski. Krytyka zawarta w utworze, nie odnosi się do pisarzy modernistycznych, lecz poetów „drugiej kategorii”, którzy zdewaluowali wartości swoich wielkich poprzedników. Pisarz krytykuje życie literackie. Atak ten jest bezwzględny i bezkompromisowy. Postawie modernistycznej nudy, przeciwstawia twórczą aktywność swego pokolenia. Przedstawiona przez niego wizja poezji, bliska jest koncepcji Władysława Broniewskiego. Silnie pobrzmiewają tu echa socjalizmu. O ile jednak Broniewski pragnął odrzucenia romantycznej koncepcji, tak Tuwim dokonuje rozrachunku z postawą modernistyczną. Wiersz kończą słowa, wyrażające entuzjastyczny patriotyzm i optymizm. Wiersz złożony jest z dziesięciu strof czterowersowych, a wersy cechuje nieregularna ilość zgłosek. Utwór „Do losu” jest manifestem twórczym poety. Autor w swym utworze dziękuje losowi za hojne dary: miłość, młodość, pieniądze. Występuje tutaj aluzja do liryku lozańskiego Adama Mickiewicza. Tuwima najbardziej ceni sobie dar ładu i odrobinę obłąkania, co pozwala mu na pisanie wierszy. Dzięki tej możliwości poeta pośród zgiełku dnia codziennego oraz zwykłych i szarych zdarzeń, potrafi tworzyć własne miraże. Dzięki posiadanym umiejętnością swe doznania, myśli i refleksje przelewa na papier. Uważa, że sam akt tworzenia jest wysokim kunsztem i wymaga skupienia uwagi. Poeta dba również o formę swoich wierszy, dba by były poprawne a poprzez to docenione. Julian Tuwim, nawiązuje do apolińskiego wzoru twórczości, który nakazuje dbałość o harmonię powstającego dzieła. Zastosowana jest ty alegoria do „carpe diem” Horacego. Gdy poeta umrze, pozostanie po nim pomnik sławy, jego poezja. Poecie nie wystarczy jednak pamięć potomnych. Prawdziwą wartością jest dla niego zycie ludzkie. Utwór złożony jest z sześciu strof czterowierszowych, a każda z nich posiada naprzemienny układ rymów. Wiersz jest nieregularnym utworem sylabotonicznym.

Tagi: , , , , , , , ,

Adam Mickiewicz

Wrz 22, 2011

22Adam Bernard Mickiewicz, bo tak brzmi jego pełne nazwisko, urodził się 24 grudnia w tysiąc 1798 roku. W młodości był uczniem dominikańskiej szkoły podstawowej, a kiedy skończył siedemnaście lat, ukończył szkołę miejscową. Był studentem nauk humanistycznych na Imprerialnym Uniwersytecie Wileńskim, który mieścił się w Wilnie. Kiedy był studentem założył z przyjaciółmi Towarzystwo Filomatów. Była to młodociana potajemna organizacja, która z czasem przekształciła się w organizację typowo spiskową, mającą na celu szkodzenie narodowi. Kiedy ukończył studia podjął pracę nauczyciela w Kownie – w tym mieście też pozostał do tysiąc osiemset dwudziestego trzeciego roku. Wtedy też nadano mu funkcję czeladnika do masonerii. W tym samym roku został aresztowany przez władze i przeniesionydo klasztoru bazylianów w Wilnie. Za dodatkowe zarzuty został zesłany do Rosji i przez kilka następnych lat przebywał na jej terenie, kręcąc się od miasta do miasta. Przez całe życie zupełnie jakby przed czymś uciekał. Mówi się, że zmarł podczas epidemii cholery, chociaż istnieją poszlaki, że mógł zostać otruty arszenikiem. Agnieszka Osiecka urodziła się w Warszawie. Było to dziewiątego październka w tysiąc dziewięćset trzydziestym szóstym roku, a zmarła siódmego marca w tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątym siódmym roku. Była niezwykłą reżyserką teatralną, dziennikarką, autorką wielu piosenek, powieści prozaicznych. Jednak najbardziej znana była z tego, jaką poezję tworzyła. Ukończyła Uniwersytet Warszawski oraz kurs reżyserii w Wyższej Szkole Teatralnej i Filmowej, która mieści się w Łodzi. Swoje teksty zaczęła publikować w tysiąc dziewięćset pięćdziesiętym czwartym roku. Była współpracowniczką Polskiego Radia, Sztandaru Młodych, Głosu Wybrzeża, Nowej Kultury oraz była członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. I wszędzie czuła się jak ryba w wodzie. Od tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego czwartego roku ściśle współpracowała z Teatrem Atelier, który mieści się w Sopocie. Tam właśnie napisała ostatnie sztuki oraz piosenki. I właśnie one zostały uznane za najbardziej doskonałe w jej barwnej karierze. Agnieszka Osiecka uchodzi w Polsce za wielką osobę, została pośmiertnie odznaczone Orderem Odrodzenia Polski.

Tagi: , , , , , , , ,

Rafał Wojaczek

Wrz 15, 2011

24Pełne imię to Rafał Mikołaj Wojaczek. Urodził się szóstego grudnia w tysiąc dziewięćset czterdziestym piątym roku w Mikołowie. Zaliczany jest do niezbyt chlubnego wtedy, ale teraz bardzo prestiżowego grona „poetów wyklętych”. Jego ojciec pracował jako nauczyciel, a matka pracowała w wydawnictwie książkowym. Uczył się w kilku liceach, nie był łatwym młodzieńcem. Udało mu się rozpocząc studia na Uniwersytycie Jaggielońskim, ale szybko je przerwał, żeby w tysiąc dziewięćset sześćdziesiątym czwartym roku przeprowadzić się do Wrocławia. Zadebiutował jako poeta w tysiąc dziewięćset sześćdziesiątym piątym roku w pismie „Poezja”. Cztery lata później dopiero udało mu się wydać własny tomik pod tytulem „Sezon”, który został znakomicie przyjęty przez wszelkich krytyków. Podczas dorastania stopniowo oddawał się coraz bardziej depresji, która go pożerała i alkoholizmowi, który go pogrążał. Był aspołeczny, prowokował bójki i kilka razy próbował popełnić samobójstwo. W końcu przedawkował leki, pozostawiając córeczkę Dagmarę i nadzieję innych poetów, że jeszcze zaskoczy ich kolejnym tomikiem. Powstał film o życiu Wojaczka zatytułowany po prostu „Wojaczek”. Stowarzyszenie Umarłych Poetów to film w reżyserii Petera Weira. Opowiada o kilku chłopcach, którzy trafiają do bardzo elitarnego liceum, w którym panują surowe zasady, ostro przestrzegane reguły, zakazy i nakazy. Na ten rok zostaje przyjęty bardzo ekscentryczny profesor, który kiedyś także tutaj się uczył. Widać od razu, że nie pasuje do tego miejsca – jest wiecznie rozmarzony, chodzi z głową w chmurach. Wtedy też dostaje pod opiekę kilku głównych bohaterów. Zaczyna prowadzić pierwsze lekcje – od pierwszej minuty uczniowie są zszokowani jego sposobem nauczania. Jest niezwykle dowcipny i bardzo niestandardowy. Karze wydzierać z książek strony, które według jego klasyfikacji nie nadają się do materiału do szkoły. Chce nauczyć wszystkich swoich uczniów myśleć. A to bardzo nie podoba się dyrekcji szkoły. Jeden z uczniów w końcu popełnia samobójstwo, ponieważ zaszczepiona w nim dewiza ekscentrycznego nauczyciela „carpe diem” nie podoba się jego rodzicom. Nauczyciel zostaje oskarżony o spowodowanie tragedii i wyrzucony ze szkoły. Jednak życie kilku uczniów, którzy widzieli w nim kogoś więcej niż tylko wariata, na zawsze odmienia swoje życie. Wisława Szymborska uchodzi za najpopularniejszą teraz poetką. Urodziła się w tysiąc dziewięćset dwudziestym trzecim roku w Bninie i żyje do dziś, ciągle publikując, dając wzór do naśladowania. Jest aktywnym członkiem Stowarzyszenia Polskich Pisarzy, należy także do Polskiej Akademii Umiejętności oraz jest laureatką literackiej Nagrody Nobla, którą zdobyła w tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątym szóstym roku. Podczas II wojny światowej była aktywną uczennicą tajnych szkół, a dwa lata przed jej zakończeniem pracowała jako urzędniczka kolei. Robiła to dlatego, że Polacy bardzo często zmuszani byli do prac na terenie Trzeciej Rzeszy, a ona chciała bardzo tego uniknąć. Po wojnie postanowiła aktywnie brać udział w literackim życiu Krakowa. W tamtych czasach największym autorytetem dla niej był Czesław Miłosz. W tym samym roku dostała się na Uniwersytet Jagielloński, gdzie uczyła się polonistyki, a potem przeniosła się na socjologię. Nigdy nie udało jej się ukończyć studiów, ponieważ znajdowała się w ciężkiej sytuacji materialnej. Na temat samej Wisławy Szymborskiej powstało wiele książek. Jest dzisiaj uznawana za najciekwszego poetę żyjącego w naszych czasach. Ludzie bardzo cenią ją za tak zwane limeryki.

Tagi: , , , , , , ,

Poprzednia strona