Renesans

Sie 7, 2011

26Kolebką tej epoki SA Włochy. W Europie pojawił się na początku XIV wieku do końca XVI wieku. Renesans oznacza odrodzenie. Pierwszy raz tego słowa użył Vasari, włoski malarz, architekt, pisarz. Pod koniec XVIII wieku nazwę zaczęto używać. Epoka ta przyczyniła się do odrodzenia wartości antyku. Naśladowana Horacego- horocjalizm. Filozofia głównie stoicyzm i epikureizm. Nawiązywano do starożytnych kanonów piękna. Wykształcił się klasycyzm, czyli nurt w sztuce i w literaturze. Później przekształcił się w światopogląd., który objął wszystkie dziedziny. Klasycyzm charakteryzowała prostota, jasność, umiar, harmonia. Najważniejszy był człowiek- antropocentryzm. Na jego temat tworzono. Kształtował się humanizm. Istniała potrzeba poznania osobowości człowieka, studiowanie samego siebie, swoich przeżyć wewnętrznych, interesowano się pragnieniami, potrzebami. Wszystko co było związane z człowiekiem było ważne. Człowiek był piękny, idealny, interesowano się ciałem człowieka. Uważano, że człowiek musi się kształtować, rozwijać. Prawdziwy humanista znał trzy języki starożytne: hebrajski, grecki i łacinę. Zmieniło się spojrzenie na świat. Bóg już nie był surowym sędzią, ale dobrym ojcem, budowniczym, który stworzył piękny, harmonijny, uporządkowany świat. Ten świat był darem dla nas od Boga. Renesans to epoka wielkich odkryć geograficznych, które wynikały z chęci poznania świata. Nastąpił przełom we wszystkich dziedzinach, rozwija się chemia, fizyka, medycyna, rozwój ekonomiczny. Najważniejszym wynalazkiem był druk. Książki były tańsze, dostępne dla każdego. Człowiek renesansu to człowiek wszechstronnie wykształcony. Ludźmi renesansu byli między innymi: Leonardo da Vinci i Michał Anioł. W Polsce rozwija się gospodarka. Jest okres pokoju, brak wojen. Ginie ustrój feudalny na rzecz pańszczyzny, szlachta rośnie w siłę. W Polsce panuje demokracja. Król sam nie podejmuje żadnych decyzji. Mają na niego wpływ szlachta, magnaci, średnia szlachta, chołota. Władza ustawodawcza w rękach szlachty. Polska odnosiła liczne sukcesy zagraniczne. W latach 1587- 632 unia personalna z Litwą w wyniku czego powstała Rzeczpospolita Obojga Narodów. Bogata szlachta wysyłała swoje dzieci na studia za granicę. Rozwija się mecenat. Polska jest tolerancyjna. Nie wyrzuca, neguje innowierców. Kallimach (Włoch) schronił się w Polsce w Lwowie u biskupa krakowskiego Grzegorza z Sanoka. Konrad Curtis podróżował po Europie, zatrzymał się przy Akademii Krakowskiej i tam wpajał ideę humanizmu. Bracia Arianie to odłam kalwinizmu, nie uznawali oni Trójcy Świętej. Mieli utopijny program, krytykowali Kościół, wyrzekali się majątków, sprzeciwiali się karze śmierci, odnawiali służby wojskowe. Rozwijały się nauki geograficzne, archeologia, nauki filologiczne. Poświęcone córce Urszuli. Ukazane są wspomnienia związane z córką. Treny pochodzą ze starożytności. Symoniodes i Owidiusz już tworzyli treny. Treny, to gatunek, który napisany jest ku czci osoby zmarłej. Najczęściej osoby ważnej, dorosłej, aby wychwalić czyny tej osoby. Niosły pocieszenie po zmarłych osobach. Kochanowski tworzy dziewiętnaście trenów. Wszystkie poświęcone jego córce. Bohaterem trenów wbrew pozorom nie jest Urszula, lecz Kochanowski. Nie występuje tu tylko jako cierpiący ojciec po śmierci dziecka. Bohaterem jest poeta renesansowy, humanista, który utracił pod wpływem przykrych wydarzeń życiowych światopogląd. W trenach obserwujemy jak ten światopogląd się załamuje, żeby z czasem się odrodzić. Przed śmiercią córki Urszuli Kochanowskiemu umarł jego brat Kacper. Następnie córka Hanna, kolejnie Urszula. Już po śmierci brata zmienił się pogląd na świat Kochanowskiego. Wykorzystując w pewnym sensie śmierć Urszuli chce pokazać załamanie się jego światopoglądu. Treny są świadectwem schyłku epoki. Treny są cyklem, czyli obserwujemy jak światopogląd się degraduje. Możemy je odczytywać również jako osobne utwory.

Tagi: , , , , , , , ,