Et arceo

Paź 20, 2011

42Wiersz rozpoczyna się cytatem Horacego, twierdzącym, iż nienawidzi on ciemnego pospólstwa. Tytuł jest dokończeniem cytatu i oznacza ” i odpycham je”. Poeta w tym utworze wyraża zamęt i bezład panujące w społeczeństwie i między ludźmi. Wszędzie widzi chaos, pustkę i grozę. Potępia też rządy, papiestwo i społeczeństwo. Krytykuje wszystkie zbiorowiska ludzkie: kawiarnie, kościoły, kina, wiece, gminy i szkoły. Cały wiek jest dla Tuwima odpychający, przerażający i okrutny. Ta rzeczywistość jest przyczyną smutku poety. Przechodzi przez życie milcząc, mija obojętnie świat i utrwala go w swych utworach. Julian Tuwim wybiera samotność, nie interesuje go zycie społeczne i nie angażuje się w nie. Wiersz jest uosobieniem pesymizmu, lęku, obawy przed rzeczywistością. Tuwim stworzył go w formie dwóch strof, jednej czterowierszowej, drugiej dziewięciowersowej. Wersy są trzynastozgłoskowe. Jest to wiersz sylabiczny, z niewielką ilością rymów. Dominują w nim środki stylistyczne, a szczególnie wyliczenia i porównania. Występują również, rzadko używane przez poetę, rymy wewnątrz wyrazowe. Poeta posłużył się tu wierszem ciągłym, co podyktowane jest samym charakterem utworu. Tekst dzieli się na dwie części. Pierwszą stanowią okoliczności, w jakich może znaleźć się zwykły człowiek w razie wybuchu wojny. Druga część to bezpośredni zwrot do prostego człowieka i przeciętnego obywatela. Fragment ten możemy zaliczyć do liryki apelu, gdyż występują tu bezpośrednie zwroty w drugiej osobie liczby pojedynczej. Poeta chciał plastycznie przedstawić wizję mobilizacji, dlatego też zastosował środki stylistyczne tj.: porównania, przenośnie i epitety. W wierszu bardzo wyraźnie zaznaczona jest opozycja: prosty człowiek – możni świata. Podmiot liryczny odnosi się z sympatią do prostego człowieka, natomiast negatywnie ocenia wyżej postawione osoby. Wiersz opublikowany został w socjalistycznym piśmie i jest wyrazem pacyfistycznych przekonań poety, który przez swoje prawicowe ugrupowanie oskarżony był o anarchię i łamanie zasad walk narodowościowych. Dla Tuwima czasy wojny były walką o interesy grupy rządzącej, dlatego uważał, że poświęcenie własnej krwi za czyjąś sprawę nie ma sensu.

Tagi: , , , , , , , ,

Francesco Petrarca

Paź 18, 2011

25Najwybitniejszy włoski twórca renesansowy. Zasłynął z utworów w języku narodowym, pisał również w łacinie. Zasłynął ze ”Zbioru Pieśni” (wszystkie utwory w języku włoskim- pieśni, ballady, około 500 sonetów). Pisał sonety. Uważany jest za twórcę sonetów. Petrarca połączył sonet z tematyką miłosną. Występowały sonety włoskie, francuskie i angielskie. W dwóch ostatnich mogły występować dwuwersy. Różniły się pne budową. Do literatury polskiej sonety wprowadził Sep- Szarzyński i Morsztyn. Petrarca stworzył cykl sonetów ”Sonety do Laury”. Wszystkie napisane są do tej samej adresatki- Laury. Petrarca pisał je przez całe życie. Laurę pisarz spotkał w kościele, zakochał się w niej, lecz ona była mężatką. Miłość niemożliwa, Laura nim pogardzała, trzymała go na dystans. Sonety te można podzielić na dwie części: pisane za życia Laury i po jej śmierci. Te pierwsze są napisane w duchu optymistycznym. Ukazują wyidealizowaną kobietę o której się marzy, ale nie można jej zdobyć. Sonety, które były pisane po śmierci Laury ukazują kobietę prawdziwą, żywa. Ukazują odbicie śmierci. Laura stała się symbolem literackim, synonim idealnej kobiety. Nowela sokół pochodzi z dekameronu, który był opowiadany przez dziesięć dni i dziesięć osób. Według legendy powstała w roku 1348 we Florencji gdzie panowała zaraza na którą dużo osób umierało. Siedem kobiet poszło do Kościoła modlić się. Uznały, że muszą opuścić miasto, wzięły ze sobą mężczyzn. Czas uprzyjemniali sobie opowiadając nowele. Nowela to utwór epicki, posiadający narratora, pisana prozą, jednowątkowy utwór. ”Sokół” rozpoczyna się, gdy kończy mówić królowa. Początkowo narrator jest jednoosobowy. Jednak gdy królowa zaczyna mówić narrator staje się trzecio osobowy, który zna zakończenie, jest wszechobecny. Jest to przykład kompozycji ramowej, czyli układ dwu stopniowy świata przedstawionego. Na pierwszym stopniu jest sytuacja fabularna o której mówi królowa i w obrębie której rozwija się inna fabuła. Uczestnik pierwszej sytuacji występuje jako narrator w drugiej. Na podstawie tej noweli powstała ”teoria Sokoła”, czyli w klasycznie skomponowanej noweli występuje jeden motyw, wokół, którego skoncentrowane są wszystkie wydarzenia, które nabierają znaczenia symbolicznego.

Tagi: , , , , , , ,

Dziesięciolecie i Tuwim

Paź 15, 2011

43Wiersz ten został wydany w zbiorze „Rzecz czarnoleska” w 1929 roku. Możemy domyślać się, więc, że poeta miał na myśli pierwsze dziesięciolecie istnienia Rzeczypospolitej. Tuwim dokonuje rozrachunku z epoką Młodej Polski. Krytyka zawarta w utworze, nie odnosi się do pisarzy modernistycznych, lecz poetów „drugiej kategorii”, którzy zdewaluowali wartości swoich wielkich poprzedników. Pisarz krytykuje życie literackie. Atak ten jest bezwzględny i bezkompromisowy. Postawie modernistycznej nudy, przeciwstawia twórczą aktywność swego pokolenia. Przedstawiona przez niego wizja poezji, bliska jest koncepcji Władysława Broniewskiego. Silnie pobrzmiewają tu echa socjalizmu. O ile jednak Broniewski pragnął odrzucenia romantycznej koncepcji, tak Tuwim dokonuje rozrachunku z postawą modernistyczną. Wiersz kończą słowa, wyrażające entuzjastyczny patriotyzm i optymizm. Wiersz złożony jest z dziesięciu strof czterowersowych, a wersy cechuje nieregularna ilość zgłosek. Utwór „Do losu” jest manifestem twórczym poety. Autor w swym utworze dziękuje losowi za hojne dary: miłość, młodość, pieniądze. Występuje tutaj aluzja do liryku lozańskiego Adama Mickiewicza. Tuwima najbardziej ceni sobie dar ładu i odrobinę obłąkania, co pozwala mu na pisanie wierszy. Dzięki tej możliwości poeta pośród zgiełku dnia codziennego oraz zwykłych i szarych zdarzeń, potrafi tworzyć własne miraże. Dzięki posiadanym umiejętnością swe doznania, myśli i refleksje przelewa na papier. Uważa, że sam akt tworzenia jest wysokim kunsztem i wymaga skupienia uwagi. Poeta dba również o formę swoich wierszy, dba by były poprawne a poprzez to docenione. Julian Tuwim, nawiązuje do apolińskiego wzoru twórczości, który nakazuje dbałość o harmonię powstającego dzieła. Zastosowana jest ty alegoria do „carpe diem” Horacego. Gdy poeta umrze, pozostanie po nim pomnik sławy, jego poezja. Poecie nie wystarczy jednak pamięć potomnych. Prawdziwą wartością jest dla niego zycie ludzkie. Utwór złożony jest z sześciu strof czterowierszowych, a każda z nich posiada naprzemienny układ rymów. Wiersz jest nieregularnym utworem sylabotonicznym.

Tagi: , , , , , , , ,

Archetyp

Paź 13, 2011

13W wielu utworach starożytnych jest używane pojecie archetypu. Jest to tak zwany prawzór postawy Boga i ludzi. Takim archetypem może być na przykład biblijne zachowanie Boga, który nawracał grzeszników i z nieustępliwością godna podziwu przestrzegał przykazań zawartych w dekalogu. Każdy tego typu archetyp ma swoje odzwierciedlenie w historii starożytnej i najczęściej jest to potwierdzone przekładem z ksiąg historycznych czy tez innego rodzaju źródeł starożytnych, które sa także potwierdzone ewidentnie wiarygodnymi źródłami. Najpopularniejszym, a na pewno jednym z najbardziej popularnych archetypów jest archetyp Odysa, jako osoby ciagle podróżującej do upragnionego celu. Każdy klasyczny archetyp odnosi się wyłącznie do pewnych postaw, nie należy go mylić z odniesieniem do rożnego rodzaju symboli, gdyż do określenia symboli jest używane zupełnie inne pojecie, które jest rozpoznawalne jeszcze bardziej niż archetyp. Według twórcy archetypu znajduje się on w podświadomości zbiorowej i nie ma możliwości, aby archetyp nie został zauważony. Autotematyzm w twórczości antycznej był przypisywany głownie Horacemu. Uważał on, ze sztuka nie może być jedynie piękna. Należy trzymać się także brudniejszych aspektów życia, takich jak śmierć czy sprawy związane ze scenami batalistycznymi. Uważał, ze prawdziwa literatura nie może być tylko i wyłącznie związana z rzeczami pięknymi, ponieważ powinna ona dotyczyć także zwykłych ludzi, gdyż to właśnie do nich jest ona adresowana. Nie każdemu pasuje czytanie o rzeczach pięknych i z pewnością wartościowa była idea Horacego i jednak mimo tych wszystkich zalet nie udało się przetrwać autotematyzmowi do epok późniejszych i był on tematem do którego bardzo rzadko nawiązywano w przyszłości i niewiele epok i twórców miało na tyle odwagi, aby pisać o rzeczach trudnych nawet w przypadku, gdy wszystko wokół działo się pięknie i nie było potrzeby pisania agresywnego o rzeczach bardzo przyjemnych. Horacy był jednym z najodważniejszych twórców w dziejach starożytności, gdyż uważał on, aby nikogo nie urazić swoja twórczością, a jednocześnie był bardzo agresywny w swoich utworach.

Tagi: , , , , , , ,

Poprzednia strona
Następna strona